OCHRONA PRZED HAŁASEM

HAŁAS ( definicje, podstawy prawne, literatura)

PKI PREDOM zatrudnia pracowników posiadających wiedzę merytoryczną i bogate doświadczenie zawodowe udokumentowane odpowiednimi uprawnieniami w zakresie ochrony przed hałasem. Projekty opracowane w naszym przedsiębiorstwie obejmują pełny zakres zagadnień dotyczących ochrony środowiska w tym zakresie. Realizujemy również w ramach generalnych dostaw wykonawstwo opracowanych projektów.Świadczymy usługi w zakresie projektowania i wykonawstwa obejmujące:

• Kompleksowe rozwiązania w zakresie ochrony przeciwdźwiękowej:
• Kabiny chroniące przed hałasem (także klimatyzowane)
• Obudowy zamknięte maszyn i urządzeń.
• Obudowy zestawu pomp zasilających.
• Obudowy szczotkotrzymaczy.
• Tłumiki dźwięku.
• Ściany i ekrany dźwiękochłonne.
• Posadowienie maszyn i urządzeń na wibroizolatorach łącznie z doborem wibroizolatorów.
• Analizy uciążliwości zakładów przemysłowych pod względem hałasu.
• Pomiary poziomu dźwięku na stanowiskach pracy.

HAŁAS (definicje, podstawy prawne, literatura)

Hałasem nazywamy wszystkie dźwięki niepożądane, nieprzyjemne, dokuczliwe lub szkodliwe dla danej osoby i w danej chwili.

Podstawową wielkością wykorzystywaną do obiektywnej oceny hałasu emitowanego ze źródła jest równoważny (ekwiwalentny) poziom dźwięku. Wartość ta określana jest na podstawie pomiarów terenowych.

Szczególnie uciążliwy dla środowiska jest:

1. hałas przemysłowy
2. hałas komunikacyjny

Zakłady przemysłowe są uciążliwymi źródłami hałasu (zwłaszcza jeżeli znajdują się w bliskim sąsiedztwie zabudowy mieszkalnej).

Należą do nich głównie:

1. tartaki,
2. betoniarnie,
3. warsztaty stolarskie,
4. warsztaty mechaniczne,
5. mleczarnie.

Hałas komunikacyjny w decydującym stopniu wpływa na klimat akustyczny środowiska. Dlatego też przeprowadza się badania hałasu komunikacyjnego poprzez sporządzanie tzw.planów akustycznych miast.

Podstawowe pojęcia charakteryzujące dźwięk.

Hałas - drgania akustyczne (dźwięk)uciążliwe lub szkodliwe dla zdrowia fizycznego lub psychicznego w danym czasie i przestrzeni.

Dźwięk (drgania akustyczne) - drgania mechaniczne cząstek materialnych wokół określonego położenia równowagi zachodzące w sprężystym ośrodku w zakresie częstotliwości słyszalnej dla ucha ludzkiego.

Ekran akustyczny - przeszkoda (naturalna lub sztuczna) ustawiona na drodze między źródłem hałasu a punktem obserwacji, powodująca powstanie cienia akustycznego.

Ciśnienie akustyczne - różnica chwilowej wartości ciśnienia spowodowanego drganiem cząstek i ciśnienia, jakie panuje w środowisku.

Pole akustyczne - przestrzeń, w której występują drgania akustyczne.

Poziom ciśnienia akustycznego - parametr określający stan akustyczny pola w danym punkcie;

Korygowany poziom ciśnienia akustycznego - w celu zbliżenia wyników pomiarów do odczucia słuchowego doznanego przez ucho ludzkie stosuje się w układzie pomiarowym filtr korekcyjny A. Pomiar jest prowadzony miernikiem poziomu dźwięku przy użyciu korektora A w dB (A)

Moc akustyczna źródła - ilość energii, jaką wysyła źródło dźwięku w jednostce czasu.

Natężenie dźwięku - moc akustyczna, jaką przenosi fala dźwiękowa przez przekrój prostopadły do kierunku rozchodzenia się fali.

Ton - drgania cząstek powietrza w funkcji czasu a(t) dolna granica słyszalności tonu 1000 Hz

Poziom głośności jest to miara fizjologicznego odczuwania dźwięku wyrażany w fonach. Dla dźwięku prostego o częstotliwości 1000 Hz jest liczbowo równy poziomowi ciśnienia akustycznego mierzonego w dB. Dla innych częstotliwości zależność tą przedstawia się w postaci krzywych równej głośności.

Głośność dźwięku odpowiada stopniom dźwięku jako równo głośne dla porównania głośności tonów używa się skali sonów, przy czym son jest to głośność tonu o częstotliwości 1000 Hz o poziomie głośności 40 fonów.

Hałaśliwość określa dokuczliwość hałasu i wyraża się w noysach, przy czym 1 noys jest to hałaśliwość wstęgi hałasu w granicach 910 - 1090 Hz i poziomie ciśnienia akustycznego 40 dB.

Izolacyjność akustyczna właściwa - różnica pomiędzy całkowitą energią akustyczną padającą na przeszkodę i energią, która przeniknęła na drugą jej stronę.

Własności dźwiękoizolacyjne ekranów akustycznych podaje się w zależności od częstotliwości.

Równoważny (ekwiwalentny) poziom dźwięku, który wyraża tą samą energie akustyczną, co mierzony hałas o zmiennym poziomie w czasie T

Efektywność akustyczna - wielkość, która określa skuteczność działania ekranu, określona jako różnica poziomów ciśnienia akustycznego w punkcie obserwacji przed wprowadzeniem oraz po wprowadzeniu

Polskie Normy:

• PN-61/B-02153 Akustyka budowlana. Nazwy i określe
• PN-83/B-02154 Akustyka budowlana. Pomiary izolacyjności akustycznej w budynkach i izolacyjności akustycznej elementów budowlanych.
• PN-87/B-02151 Akustyka budowlana. Ochrona przed hałasem pomieszczeń w budynkach.
• PN-81/N-01306 Hałas. Metody pomiaru.
• PN-92/S-04051 Pojazdy samochodowe i motorowery. Dopuszczalny poziom hałasu zewnętrznego. Wymagania i badania.

Ustawy i rozporządzenia.

• Rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 5 czerwca 1995 roku (Dz.U. Nr 64, poz. 332, 1995r)
• Rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 13 maja 1998 roku (Dz.U. Nr 66, poz. 436, 1998r).

Normy PN-EN-ISO

• ISO 354:1985. Acoustics-Measurement of sound absorptio in a reverberation room. ISO 354:1985/Amd.1 ?Annex D.Test specimen mountings for sound absorption test.
• PN-EN ISO 11654 / styczeń 1999: Akustyka. Wyroby dźwiękochłonne używane w budownictwie. Wskaźnik pochłaniania dźwięku.
• PN-EN 20354 Akustyka-Pomiar współczynnika pochłaniania dźwięku w komorze pogłosowej.
• PN-EN 20354 Zmiana 1: Sposoby montażu próbek do pomiaru pochłaniania dźwięku.
• PN-B-02151-2:87 Akustyka budowlana - Ochrona przed hałasem pomieszczeń w budynkach - Dopuszczalne wartości poziomów dźwięku A w pomieszczeniach.
• PN-EN 20140-3:1999 Akustyka. Pomiary izolacyjności akustycznej elementów budowlanych - Pomiary laboratoryjne izolacyjności od dźwięków powietrznych elementów budowlanych.
• PN-B-02154-06 Akustyka budowlana ? Pomiary izolacyjności akustycznej w budynkach i izolacyjności akustycznej elementów budowlanych - Pomiary laboratoryjne izolacyjności od dźwięków uderzeniowych stropów.
• PN-B-02154-08:1983 Akustyka budowlana ? Pomiary izolacyjności akustycznej w budynkach i izolacyjności akustycznej elementów budowlanych - Pomiary laboratoryjne tłumienia dźwięków uderzeniowych przez podłogi na stropie wzorcowym.
• PN-EN 20140-10 Akustyka. Pomiary izolacyjności akustycznej w budynkach i izolacyjności akustycznej elementów budowlanych - Pomiary laboratoryjne izolacyjności od dźwięków powietrznych małych elementów budowlanych.
• PN-B-02151-3/styczeń 1999. Akustyka budowlana. Ochrona przed hałasem w budynkach ? izolacyjność akustyczna przegród w budynkach oraz izolacyjność akustyczna elementów budowlanych. Wymagania.
• PN-EN 12354-1 Akustyka Budowlana - Ocena właściwości akustycznych budynków na podstawie właściwości akustycznych produktów i izolacyjność na dźwięki powietrzne między pomieszczeniami.
• PN-EN-ISO 717-1:1999 Akustyka. Ocena izolacyjności akustycznej w budynkach i izolacyjności akustycznej elementów budowlanych - izolacyjność od dźwięków powietrznych.
• PN-EN-ISO 717-2:1999 Akustyka. Ocena izolacyjności akustycznej w budynkach i izolacyjności akustycznej elementów budowlanych - izolacyjność od dźwięków powietrznych.
• PN-ISO 1996-2/1999 Akustyka. Opis i pomiary hałasu środowiskowego.Zbieranie danych dotyczących sposobu zagospodarowania terenu.
• PN-ISO 1996-3/1999 Akustyka. Opis i pomiary hałasu środowiskowego.Wytyczne dotyczące dopuszczalnych poziomów hałasu.
• PN-ISO 10053 Akustyka. Pomiar skuteczności akustycznej ekranu biurowego we wzorcowych warunkach laboratoryjnych.
• Norma Międzynarodowa. ISO 1084 (Pierwsze wydanie 1997-08-01)Akustyka. Określenie skuteczności ekranów akustycznych wszystkich typów w warunkach rzeczywistych. (Norma jest w trakcie opiniowania w NKP Nr 115 i może ulec zmianom).

Instrukcje ITB:

• Instrukcja ITB nr 293: Projektowanie pod względem akustycznym przegród w budynkach. ITB. Warszawa 1990.
• Instrukcja ITB Nr 335: Metody wyznaczania bocznego przenoszenia dźwięków powietrznych w budynku na podstawie bocznej izolacyjności akustycznej przegród budowlanych. ITB Warszawa 1995.
• Instrukcja ITB Nr 338/96 Metoda określania emisji i imisji i emisji hałasu przemysłowego w środowisku oraz program komputerowy HPZ_95_ITB. ITB Warszawa 1996.

Literatura:

• Archives of Acoustics. Vol. 10, No 4/1985 Polish Scientific Publishers. Warszawa-Wrocław 1985.
• Augustyńska D., Kotarbińska E., i inni: Ochrona przed hałasem w środowisku pracy, Materiał szkoleniowy, Centralny Instytut Ochrony Pracy, Warszawa, 1997
• Augustyńska D., Mikulski W. i inni :Ocena zagrożeń i ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy - czynniki fizyczne, Materiał szkoleniowy, Centralny Instytut Ochrony Pracy, Warszawa, 1997
• Augustyńska D., Mikulski W. i inni: Ocena ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy, Materiał szkoleniowy, Centralny Instytut Ochrony Pracy, Warszawa, 1998
• Augustyńska D., Mikulski W. i inni: Zasady i metody identyfikacji oraz dokumentowania zagrożeń zawodowych w budownictwie, Materiał szkoleniowy, Centralny Instytut Ochrony Pracy, Warszawa, 1997
• Augustyńska Danuta: Metody wyznaczania i badania parametrów akustycznych i aerodynamicznych tłumików wentylacyjnych i klimatyzacyjnych stosowanych w budownictwie. Prace naukowe ITB. Seria Rozprawy. Warszawa 1984
• Bruel & Kjaer: Pomiary dźwięków (wydanie poprawione, wrzesień 1988), K. Larsen & Son, Dania
• Bruel & Kjaer: Pomiary dźwięków, K. Larsen & Son, Dania
• Bruel & Kjaer: Wibracje i wstrząsy, K. Larsen & Son, Dania
• Bruel & Kjaer:Monitorowanie stanu maszyn, K. Larsen & Son, Dania (pierwsze wydanie 1984)
• Czyżewski Kazimierz, Anna Iżewska: System ewidencji i baza danych źródeł hałasów, wskaźników hałasu i parametrów zabezpieczeń przeciwhałasowych dla potrzeb ochrony środowiska w obiektach budowlanych i na terenach zurbanizowanych (Kierownictwo naukowe: Prof. dr hab. inż. Jerzy Sadowski). Instytut Techniki Budowlanej, Warszawa 1992 (Opracowanie autorskie)
• Czyżewski Kazimierz: Zadanie 2/SP/93 - Banki danych dotyczących zabezpieczeń akustyczno-budowlanych oraz źródeł hałasu w budynkach mieszkalnych (Kierownictwo naukowe: Prof. dr hab. inż. Jerzy Sadowski). Instytut Techniki Budowlanej, Warszawa 1993 (Opracowanie autorskie)
• Dyrektywa Rady Wspólnot Europejskich w sprawie zbliżenia ustaw i aktów wykonawczych Państw Członkowskich dotyczących wyrobów budowlanych (89/106/EEC). Dokumenty Wspólnoty Europejskiej dotyczące budownictwa. Instytut Techniki Budowlanej. Warszawa 1994.
• Engel Z. (redakcja):Wibroakustyka maszyn i środowiska, Podstawowe Problemy Współczesnej Techniki, tom XXVII
• Engel Z., Menżyński M.: Ocena wpływu obiektów i urządzeń gazowniczych na klimat akustyczny środowiska, Państwowa Inspekcja Ochrony Środowiska, Warszawa, 1995
• Engel Z., Sadowski J. i inni: Ekrany akustyczne, Wydawnictwo AGH, Kraków, 1990
• Engel Z., Sikora J.: Obudowy dźwiękochłonno - izolacyjne, Wydawnictwo AGH, Kraków, 1989
• Engel Zbigniew, Jerzy Sadowski, Maria Stawicka-Wałkowska, Sławomir Zaremba: Ekrany akustyczne. Wydawnictwa Min. Ochrony Œrodowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, Instytut Mechaniki i Wibroakustyki AGH, Kraków 1990
• Engel Zbigniew, M. Menżyński: Wpływ obiektów i urządzeń gazowniczych na klimat akustyczny środowiska. PIOŚ, Biblioteka Monitoringu Œrodowiska. Warszawa 1995
• Engel Zbigniew, Sikora Jan: Obudowy dźwiękochłonno-izolacyjne. Wydawnictwa AGH, Kraków 1989
• Engel Zbigniew: Ochrona środowiska przed drganiami i hałasem. Wydawnictwa Naukowe PWN. Warszawa 1993
• Kaczmarska-Kozłowska A., Kotarbińska E., Koton J., Mikulski W., Modzelewski K., Ogłaza R.:Hałas, materiały źródłowe, Centralny Instytut Ochrony Pracy, Warszawa, 1997
• Kaczmarska-Kozłowska A., Kotarbińska E., Koton J., Mikulski W., Modzelewski K., Ogłaza R.:Hałas, materiały źródłowe, Centralny Instytut Ochrony Pracy, Wydanie drugie poprawione, Warszawa, 1998
• Kaczmarska-Kozłowska Anna: Metody redukcji hałasu niskoczęstotliwościowego w kabinach przemysłowych. Praca doktorska, Promotor Prof. dr hab. inż. Zbigniew Engel, Centralny Instytut Ochrony Pracy, Warszawa 1997
• Katalog obowiązujących aprobat technicznych wg stanu na 01. 01. 1998. Instytut Techniki Budowlanej, Warszawa 1998.
• Koradecka Danuta (redaktor naukowy):Bezpieczeństwo pracy i ergonomia, tom 1 i 2, Centralny Instytut Ochrony Pracy, Warszawa, 1997
• Kotarbińska E., Puto D., Pusłowski Z. i inni: Zasady badań, certyfikacji i doboru środków ochrony indywidualnej, Materiał szkoleniowy, Centralny Instytut Ochrony Pracy, Warszawa, 1998
• Makarewicz Grzegorz: Komputerowy system rejestracji zagrożeń i oceny ryzyka. Międzynarodowa Konferencja Naukowa Ochrony Pracy, Uwarunkowania Prawne, Ekonomiczne i Społeczne. Toruń, 1998
• Makarewicz Grzegorz:, Wiktor Zawieska: Komputerowy system rejestracji zagrożeń i oceny ryzyka zawodowego oraz dokumentowania wypadków i chorób zawodowych ”STER”. Konferencja zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy. Szczecin marzec 1998
• Makarewicz R.: Hałas w Œrodowisku.Ośrodek Wydawnictw Naukowych .Poznań 1996.
• Malecki I., Kołtoński W., Straszewicz W.: Zwalczanie hałasów w zakładach przemysłowych, Biblioteka Ochrony Pracy, Państwowe Wydawnictwa Techniczne, Warszawa, 1954
• Malecki Ignacy, Jerzy Sadowski: Analiza własności dźwiękochłonnych materiałów używanych w polskim budownictwie, Inżynieria i Budownictwo Nr 5/1993
• Mirowska Maria, Jadwiga Szczecińska, Iwonna Żuchowicz: Parametry techniczne i akustyczne materiałów, wyrobów i ustrojów dźwiękochłonnych produkowanych w Polsce, Wyd. ITB, Warszawa 1991
• Mirowska Maria: Wyroby dźwiękochłonne i dźwiękoizolacyjne do ochrony przed hałasem w halach przemysłowych. Bezpieczeństwo Pracy Nr 2/1989
• Praca zbiorowa pod red. Zbigniew Engla, Jerzego Sadowskiego, Barbary Szudrowicz, Iwonny Żuchowicz-Wodnikowskiej: Wytyczne projektowania ochrony przeciwhałasowej stanowisk pracy w halach przemysłowych. Wyd. CIOP, Warszawa 1990
• Praca zbiorowa pod red. Zbigniew Engla: Katalog materiałów i urządzeń chroniących środowisko przed drganiami i hałasem, MOŚZNiL, Europrojekt Sp z o. o., Katedra Mechaniki i Wibroakustyki AGH, Kraków 1992
• Praca zbiorowa pod redakcją Z. Engla: Wibroakustyka Maszyn i środowiska. Polska Akademia Nauk. Wyd. Wiedza i Życie Warszawa 1995.
• Praca zbiorowa: Ochrona Œrodowiska przed Hałasem i wibracjami. Stan aktualny i kierunki działań. Instytut Techniki Budowlanej. Warszawa 1992.
• Praca zbiorowa: Wytyczne projektowania ochrony przeciwhałasowej stanowisk pracy w halach przemysłowych ze wspomaganiem komputerowym. Centralny Instytut Ochrony Pracy. Warszawa 1990.
• Prace Instytutu Techniki Budowlanej. Kwartalnik Nr 1-2/1997; Nr 2-3 /1999.
• Prawo ochrony Œrodowiska Wspólnoty Europejskiej. Tom 5. Hałas. Ministerstwo Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa. Warszawa 1992.
• Proceedings Noise Control 95. Wyd. Central Institute for Labour Protection. Warsaw 20-22 June, 1995.
• Puzyna Czesław: Ochrona środowiska pracy przed hałasem - tom I, II
• Puzyna Czesław:Zwalczanie hałasu w przemyśle - zagadnienia wybrane
• Rybarczyk W., Walerian E., Kowal E.:Projektowanie i wdrażanie rozwiązań zmniejszających hałas, Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych, Warszawa, 1988
• Sadowski J.: Akustyka Architektoniczna. Państwowe Wydawnictwo Naukowe Warszawa-Poznań 1976.
• Sadowski J.: Akustyka w urbanistyce, architekturze i budownictwie. Arkady. Warszawa 1971.
• Sadowski J.: Podstawy akustyki urbanistycznej. Arkady Warszawa 1982.
• Sadowski J.: Podstawy izolacyjności akustycznej ustrojów. Państwowe Wydawnictwo Naukowe. Warszawa 1973.
• Sadowski Jerzy, Barbara Szudrowicz: Noise protection in apartments of prefabricated buildings. Współpraca Polska - USA, Contract No P-767094 P.
• Sadowski Jerzy, Zbigniew Engel, Danuta Augustyńska, Kazimierz Czyżewski: Baza danych o materiałach, wyrobach i ustrojach przeznaczonych do ochrony przed hałasem i drganiami. Bezpieczeństwo Pracy, nauka i praktyka, Wyd. CIOP, Nr 4 kwiecień 2000.
• Sadowski Jerzy, Zbigniew Engel, Radosław Kucharski, Adam Lipowczan, Barbara Szudrowicz: Ochrona środowiska przed hałasem i wibracjami. Stan aktualny i kierunki działań. Wyd. ITB Warszawa 1992.
• Stawicka-Wałkowska M., B. Rudno-Rudzińska: Kształtowanie wnętrz urbanistycznych jako forma zabezpieczenia przed hałasem zewnętrznym. Wydawnictwo Instytutu Techniki Budowlanej. Warszawa 2000.
• Stawicka-Wałkowska M.: Katalog przeciwhałasowych ekranów urbanistycznych. Instytut Techniki Budowlanej. Warszawa 1990.
• Stawicka-Wałkowska Maria: Katalog przeciwhałasowych ekranów urbanistycznych. Wyd. ITB. Warszawa 1990
• Szudrowicz B.: Boczne przenoszenie dźwięków powietrznych przez przegrody budowlane. Prace Naukowe ITB. Seria Rozprawy. Wydawnictwo Instytutu Techniki Budowlanej. Warszawa 1996.
• Szudrowicz B.: Podstawy kształtowania izolacyjności akustycznej pomieszczeń w budynkach mieszkalnych. Prace Naukowe ITB. Seria: Rozprawy Wydawnictwo Instytutu Techniki Budowlanej. Warszawa 1992.
• Szudrowicz Barbara, Wincenty Michniewicz: Rozdz. 2 "Akustyka Budowlana" w podręczniku Wacława Żenczykowskiego: Budownictwo ogólne tom 3/1 Problemy fizyki budowlanej i izolacje. Wydanie piąte zmienione pod kierunkiem doc. dr inż. Zbigniewa Dziarnowskiego. Wyd. Arkady 1987, s. 128 - 218
• Szudrowicz Barbara: Podstawy kształtowania izolacyjności akustycznej pomieszczeń w budynkach mieszkalnych. Wyd. ITB. Warszawa 1992
• Zadanie 03. 9. 22 SPR-1 Etap 1. “Opracowanie bazy danych o materiałach, wyrobach i ustrojach przeznaczonych do ochrony przed hałasem i drganiami” Sprawozdanie z realizacji 1-go punktu kontrolnego (1998). Instytut Techniki Budowlanej, Warszawa listopad 1998
• Zadanie 03. 9. 22 SPR-1 Etap 2. “Opracowanie i przetestowanie systemu informatycznego zawierającego bazę danych o wybranych materiałach, wyrobach i ustrojach przeznaczonych do ochrony przed hałasem i drganiami posiadających aprobaty i certyfikaty krajowe i zagraniczne w tym z krajów Unii Europejskiej. Weryfikacja przez użytkowników” Sprawozdanie z realizacji Etapu II Instytut Techniki Budowlanej, Warszawa listopad 1999
• Żuchowicz - Wodnikowska Iwonna: Emisja i propagacja hałasu przemysłowego w środowisku zewnętrznym. Rozprawy i Monografie. Wyd. ITB Warszawa 1997 (w druku)
• Żuchowicz I.: Ustroje dżwiękochłonne płytowe i szczelinowe z tworzyw sztucznych. Prace Naukowe ITB. Seria: Rozprawy. Wydawnictwo Instytutu Techniki Budowlanej. Warszawa 1983.
• Żuchowicz Iwonna: Ustroje dźwiękochłonne płytowe i szczelinowe z tworzyw sztucznych. Wyd. ITB. Warszawa 1983
• Żuchowicz-Wodnikowska I.: Emisja i propagacja hałasu przemysłowego w środowisku zewnętrznym. Prace naukowe ITB. Seria: Monografie. Wydawnictwo Instytutu Techniki Budowlanej. Warszawa 1998.